30 Ocak 2025 Perşembe

Niyə hər şeyi hekayələşdiririk.

    Niyə xatirələrimizi, danışacaqlarımızı hekayələşdiririk? Robot kimi olanları ard-arda danışsaydıq daha sürətli, daha effektiv, daha yadda qalan olmazdımı? 

- Xeyr, olmazdı. İnsanları digər bütün canlılardan ayıran ən böyük xusuiyyətlərindən biridə duyğusal olmağı deyil, romantik-duyğusal olmalarıdır. İnsanlar romantik canlılardır. Bu səbəblə duyğusal baxdıqları hər anı, xatirəni duyğuları ilə birlikdə romantikləşdirirlər. Romantik anlar, hisslər, yeməklər, yollar və hətta intiharlar. Insanların bu romantik yönünün ən böyük xaricə vurmasıda hekayələşdirmələridir.

Bu səbəblə öz yazdığı hekayədə, özünün "öldürdüyü" qəhrəman üçün o qədər ağlamışdı, Lev Tolstoy. Çünki, o hekayə arıtq bir hekayə deyildi, mənəvi yaşanmışlıq idi. Duyğuların yarı romantik yarı dramatik xaricə vurması idi. Hamınız dönəm dönəm bu kimi hisslər yaşayırıq, yaşamışıq. Öz düşüncələrimizlə ağlamış, gülmüşük hətta bəzən əsəbləşmişik. 

Bilinci olan canlıların dünya fərqindəliyi yüksək olduğu üçün mənəvi acıları daha böyükdür. Bu acı və romantiklik ətrafımızı, xəyal və arzularımızı hekayələşdirməyimizə səbəb olur. Şairlər, yazarlar, filosoflar əksəriyyətinin həyatında acı dolu dönəmlər olmuşdur. Elit ailədə böyümüş, bu qabiliyyətin təhsilini almış və ya həyatın sözü yerindədirsə "yumruqları" altında öyrənmək məcburiyyətində qalmışdır.

Hekayələrimiz bizim üçün anına görə fərqli mənalar daşıyır. Kimisi ünsiyyət vasitəsi, kimisi reallıqdan qaçış kimisi üçün sadəcə asudə vaxtın səmərəli keçirilməsi.

(Bu yazı tamamlanmamışdır)

28 Ocak 2025 Salı

Hər oğlanın ağlında olan ideal qız.

Çox qısaca toxunacam. Açıq danışaq bəylər, Bullshit. Hər insan özünə özəldir.

Hər insan həyatının müəyyən hissəsində ona mənəvi, fiziki güc qatacaq birini axtarır. Bu axtarışlarımız bəzən istəyərək bəzən istəməyərək davam edir. Çünki bizlər, kimindən kiminə, cinsindən tipinə dəyişməklə bərabər, sosial varlıqlarıq. Kişilərində qadınlar kimi xəyallarında özlərinə uyğun "qurduqları" ideal qadın vardır. Yuxarıda da açıq yazdığım kimi, bu xəyal hər zaman həqiqi insani xüsusiyyətləri özündə cəmləməz; o çox vaxt daxili duyğularımızın, ehtiyaclarımızın, arzularımızın, güclü və əksik yönlərimizin qarışımı olan mücərrəd "biridir". 

Bu qadın əkrəsən kişilər üçün daxili duyğularının balansını özündə əks ettirir. Bir Porsche'nin həm mühərriki həm əyləci kimi. Həm yaşam həm ölüm səbəbi kimi. Bu qadının sevgisi və hörməti "şərtsizdir". Bizi bu dünyanın acı həqiqətlərindən hər qarşılaşmamızda alır aparır. Güclü olmaq onunda yanında fərqli bir anlam daşıyır. Xəyal edilən bu "qadın" yalnızca fiziki deyil, eyni zaman duyğusal bir arzudur. Fiziki mükəmməliklə birləşən bu "qadın", xəyal olmağa məhkum qalır. Hər nə qədər kişilərin xəyalındakı bu qadın çox dərin və duyğusal "biri" olsa belə həyatda belə bir mükəmməl münasibətin yaşanması mümkün deyil.

Çünki reallıq tamamən fərqlidir. Nə əksik, nə artıq sadəcə fərqli. Hər insan özünə özəldir və biz insan axtarırıq. Bu səbəblə, hər kəsin ağlında olan bu ideal "qadın", bir insanla münasibət yaşandığı an unudulur. Çünki "onda" digərlərində olmayan gözdənqaçmayacaq bir əksik var; o var deyil. 

Bununla insan fərqinə varır ki, həqiqi eşk əksiklərlə, üstünlüklərlə birlikdə olur. Həqiqi sevgi bir həyat yoludur. O səbəblə böyüklərimzi adına 'həyatyoldaşı' deyib. Bu qadınla qarşılaşan kişi onun xəyalındakı kimi mükəmməl olmasını gözləməz, gözlədiyi şey bütün qəlbi ilə bağlana biləcəyi və tamamən qarşılığını görəbiləcəyi biri olmasıdır.

O səbəblə xəyal edilən qadınla həqiqətin kəsişdiyi nöqtədə ən duyğusal hekayələr yazılır.

(Bu yazı tamamlanmışdır lakin əlavələr ediləcəkdir.)